رویکرد کمینه‌گرا به فرایند کافت در زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشکده زبان‌های خارجی و ادبیات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش آموخته دکتری تخصصی زبان‌شناسی، گروه زبان‌شناسی، دانشکده زبان‌های خارجی و ادبیات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشکده زبان‌های خارجی و ادبیات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 استادیار زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22084/rjhll.2025.28714.2298

چکیده

حذف یکی از فرایند‌های رایج در زبان فارسی است که توجه زبان‌شناسان متعددی را به خود جلب کرده است. این پدیده از انواع متنوعی در این زبان برخوردار است؛ که یکی از آنها، فرایند کافت است. فرایندی که در جملات هم‌پایه زبان فارسی اتفاق می‌افتد و در آن عنصر فعلی به تنهایی و یا به همراه موضوعات درونی و یا بیرونی‌اش از بند هم‌پایه دوم حذف می‌شود. این فرایند با توجه به ویژگی‌هایی که دارد در نظریه‌های متفاوت نحوی مورد مناقشه است و رویکردی دوگانه به تحلیل این ساخت‌ها وجود دارد. پژوهش حاضر درصدد است که بر اساس جدید‌ترین رویکرد نحو کمینه‌گرا (نظریه فاز پویا) تحلیلی نو از این فرایند زبانی ارائه نماید. روش پژوهش حاضر توصیفی تبینی است و داده های پژوهش حاضر بر اساس شم زبانی نویسندگان و با توجه به پژوهش‌های پیشین تحلیل شده است. یافته‌ها نشان داد که در چارچوب نظری مورد مطالعه آن‌چه در ساختار جملات کافته حذف می‌شود نه براساس رویکرد انوشه (1397) صرفاً حاصل فرایند بند‌زدایی حذف گروه زمان است و نه براساس آراء جانسون (2009) حاصل فرایند گذر مشترک است، بلکه در تقابل با آراء زبان شناسان پیشین، پژوهش حاضر استدلال می‌کند که کافت در زبان فارسی حاصل حذف فاز است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • انوشه، مزدک (1387). ساخت جمله و فرافکن‌های نقش‌نمای آن در زبان فارسی. رساله دکتری، دانشگاه تهران.
  • انوشه، مزدک (1397). «نمود دستوری در ساخت فعل‌های پیاپی در زبان فارسی: رویکردی کمینه‌گرا». پژوهش‌های زبان‌شناسی. 11 (1): 73- 95.
  • درزی، علی (1384). شیوه استدلال نحوی، تهران: سمت.
  • درزی، علی و انوشه، مزدک (1389). «حرکت فعل اصلی در زبان فارسی، رویکردی کمینه‌گرا». زبان پژوهی. 2 (3): 21- 55.
  • درزی، علی و تفکر رضایی، شجاع (1389). «پوچ­­واژه در زبان فارسی». پژوهش‌های زبان‌شناسی. 2 (2): 57- 73.
  • شعبانی، منصور (1394). «ارتقای گره راست». جستارهای زبانی. 6(2): 151- 172.
  • واثق، الهه و همکاران (1403). تبیین فازی موضوع درونی محذوف در گروه فعلی زبان فارسی». جستار‌های زبانی، دوره 15 شماره 2، 463- 436
  • Bobaljik, J & Wurmbrand,S. (2005). “The domain of agreement”. Natural Language and Linguistic Theory. 23: 809-865.
  • Bošković, Ž. (2013). Phases beyond clauses. In: L. Schurcks, A. Giannakidou, U. Etxeberria, and P. Kosta (Eds).The nominal Structure in Slavic and Beyond (75-128). Boston: De Gruyter.
  • Bošković, Ž. (2014). “Now I am a Phase, now I am not a Phase: on the Variability of Phases with Extraction and Ellipsis”. Linguistic Inquiry. 45: 27- 89.
  • Chomsky, N. (1986a). Knowledge of Language: Its Nature, Origin, and Use. NY:
  • Chomsky, N. (1995). the Minimalist Program. Cambridge MA: MIT Press.
  • Chomsky, N. (2000). Minimalist inquiries: the Framework. In: R. Martin, D. Michaels,and J. Uriagereka, (Eds). Step by Step: Essays on Minimalist Syntax in Honor of Howard Lasnik (89-155). Cambridge MA: MIT Press.
  • Chomsky, N. (2001). Derivation by Phase. In: M. Kenstowicz (Ed). Ken Hale: A Life in Language (1- 52). Cambridge MA: MIT Press.
  • Chomsky, N. (2004). Beyond explanatory adequacy. In Structure and beyond. The Cartography of Syntactic Structures, Vol. 3, A. Belleti (ed.), 104-131. Oxford:
  • Despic´, M. (2011). Syntax in the absence of determiner phrase. Ph.D. dissertation, University of Connecticut, Storrs.
  • Dikken, Den M. (2007). “Phase Extension: Contours of a Theory of the Role of Head Movement in Phrasal Extraction”. Theoretical Linguistics. 33(1): 1–41.
  • Farudi, A. (2013). Gapping in Farsi: a Cross linguistic Investigation. Ph. D.Dissertation, University of Massachusetts, Amherst.
  • Gallego, Á. (2010). Phase Theory. Amsterdam: John Benjamins Publishing.
  • Gallego, Á. J., & Uriagereka, J. (2007). Sub-extraction from Subjects: a Phase Theory Account. In Romance Linguistics 2006: Selected Papers from the 36th Linguistic Symposium on Romance Languages (LSRL), New Brunswick, March 31-April 2, 2006 (Vol. 287, p. 155). Amsterdam: John Benjamins Publishing.
  • Hankamer, J. (1973). “Unacceptable Ambiguity”. Linguistics Inquiry. 4: 17- 68.
  • Hudson, R. (1976). “Conjunction Reduction, Gapping, and Right Node Raising”. 52 (3): 535- 562.
  • Johnson, K. (1994). Bridging the Gap. Ms. University of Massachusetts, Amherst.
  • Johnson, K. (2004). In Search of the English Middle Field. Ms. University of Massachusetts, Amherst.
  • Johnson, K. (2006). Gapping. In: M. Everaert and H. V. Riemsdijk (EDs). The Blackwell Companion to Syntax (II: 405-435). Oxford: Blackwell Publishing.
  • Johnson, K. (2009). “Gapping Is Not (VP-) Ellipsis”. Linguistic Inquiry. 40:289–328.
  • Karimi, S. (2005). A Minimalist Approach to Scrambling: Evidence from Persian. Berlin: Mouton de Gruyter.
  • Lee, J. (2005). “Null C as Case Drop”. Studies in Generative Grammar. 15: 251-264.
  • Lopez, L. and Winkler. S. (2003). Variation at the Syntax- Semantics Interface: Evidence from Gapping. In Schwabe, K. and Susanne Winkler (eds). The Interfaces: Deriving and Interpreting Omitted Structures (227- 248). Amsterdam: John Benjamins.
  • Müller, G. (2011). Constraints on Displacement: a Phase-Based Approach. Amsterdam: John Benjamins.
  • Neijt, A. (1981). “Gaps and Remnants- Sentence Grammar Aspects of Gapping”. Linguistic (8)1: 69- 93.
  • Paul, W. (1999). “Verb Gapping in Chinese: a Case of Verb Raising”. Lingua. 107: 207-226.
  • Rizzi, L. (1997). The fine structure of the left periphery. In: L. Haegeman (Ed). Elements of Grammar. (281–337). Dordrecht: Kluwer.
  • Schwabe, K., & Winkler, S. (2003). Exploring the interfaces from the perspective of omitted structures. In Schwabe, K. and Susanne Winkler (eds), The Interfaces:Derriving and Interpreting Omitted Structures (1-26). Amsterdam: John Benjamins Publishing.
  • Shafiei, N. (2015). Ellipsis in Persian Complex Predicates: VVPE or something else. Annual Conference of the Canadian Linguistic Association.
  • Shafiei, N. (2016). Persian Complex Predicates: Evidence for Verb Movement from Ellipsis and Negation. MA thesis, University of Calgary.
  • Stillings, J.T. (1975). “The Formulation of Gapping in English as Evidence for Variables Types in Syntactic Transformations”. Linguistic Analysis.1(3): 247-273.
  • Takahashi, M. (2010). “Case, phases, and nominative/accusative conversion in Japanese”. Journal of East Asian Linguistics. 19: 319-335.
  • Takahashi, M. (2011). Some theoretical consequences of Case-marking in Japanese. D. Dissertation, University of Connecticut, Storrs.
  • Taleghani, A. H. (2006). The Intraction of Modality, Aspect and Negation in Persian. D. Dissertation, University of Arizona.
  • Toosarvandani, M. (2009). “Ellipsis in Farsi Complex Predicates”. Syntax, 12(1): 60-92.
  • Zorner, E., & B. Agbayani. (2000). “Unifying Left- Peripheral Deletion, Gapping and Gseudogapping”. Papers from the Regional Meetings, Chicago Linguistic Society, 36: 549- 561.