پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

تحلیل گفتمان انتقادی سیاست‌گذاری آموزشی در ایران: بازنمایی قدرت و ایدئولوژی در سند تحول بنیادین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه بوعلی سینا
10.22084/rjhll.2025.31411.2396
چکیده
این مقاله با تمرکز بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ایران به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد سیاست‌گذاری آموزشی پس از انقلاب اسلامی، به تحلیل گفتمان انتقادی آن می‌پردازد تا لایه‌های پنهان قدرت و ایدئولوژی در متن و ساختار این سند آشکار شود. تحلیل ایدئولوژی در گفتمان ون‌دایک، نشان می دهد چگونه این الگوها می‌توانند ساختارهای پنهان سلطه، تبعیض، و حذف یا تثبیت ارزش‌ها را در سند تحول بنیادین شناسایی کنند. تحلیل محتوای این سند نشان می‌دهد که گفتمان‌های مسلطی چون اسلامی‌سازی علوم، عدالت آموزشی، و هویت‌سازی دینی–ملی در لایه‌های عمیق‌تر زبان و ساختار متن بازتولید شده و به مشروعیت‌بخشی به نظم موجود کمک می‌کنند.با بررسی اهداف کلان، راهبردها و شاخص‌های ارزیابی ، مشخص می‌شود که چگونه ارزش‌ها و هنجارهای ایدئولوژیک خاص به‌صورت نظام‌مند در نظام آموزشی نهادینه و در مقابل، صداهای بدیل، رویکردهای آموزشی انتقادی، یا ارزش‌های برخاسته از تنوع فرهنگی و اجتماعی به حاشیه رانده می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 آذر 1404