بررسی تعامل نمود استمراری و نوع عمل در زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار، گروه زبانشناسی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22084/rjhll.2021.23660.2112

چکیده

نمود، دو نوع واژگانی و دستوری را دربرمی‌گیرد. نمود واژگانی از معنای فعل ناشی‌ و پنج طبقۀ ایستا، کنشی، لحظه‌ای، پایا و کنشی-پایا را شامل‌می‌شود؛ درحالی‌که نمود دستوری به‌واسطۀ عناصر تصریفی و فعل‌های کمکی تظاهرمی‌یابد و انواع تام، ناقص، کامل و آینده‌نگر را دربرمی‌گیرد. پژوهش حاضر در چارچوب دستور نقش و ارجاع، رفتار نوع عمل در نمود استمراری و خوانش‌های مختلف آن را بررسی-می‌کند. به‌طورکلی، افعال ایستا نمی‌توانند با نمود استمراری به‌کارروند، ولی با قرارگرفتن در موقعیت فراز و فرود، اشاره به کنشگری فاعل و دلالت بر امری موقت، قابلیت استمرار پیدامی‌کنند. افعال کنشی، علاوه‌بر استمرار عمل، کارکرد فرافکنی اشاری نیز دارند. افعال لحظه‌ای معمولاً فاقد استمرار تلقی‌می-شوند، ولی می‌توانند در نمود استمراری، خوانش روند مقدماتی، حرکت آهسته، تکراری، فرافکنی اشاری و گزارشی داشته‌باشند و به قریب‌الوقوع بودن و در شرف‌وقوع بودن رویداد اشاره‌کنند. افعال پایا و کنشی-پایا به‌دلیل تداوم در تحقق عمل می‌توانند در نمود استمراری به‌کارروند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات