پیدایش قیود «گواه‌نما» از فعل «گفتن» در فارسی: رویکرد دستوری‌شدگی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

مدرس دانشکده پیزاپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

10.22084/rjhll.2020.22654.2076

چکیده

بر اساس آیکهنوالد (2004)، در برخی از زبان‌های دنیا، اشاره به منیع اطلاعات گفته‌های گویندگان یا گواه نمایی امری اجباری است، . در این پژوهش برآنیم تا روند پیدایش آن دسته از قیود گواه‌نما در فارسی را که از فعل «گفتن» برخاسته-اند، بررسی نماییم. بر این اساس می‌کوشیم نشان دهیم که ساخت «گویا» با مفهوم «قید گواه‌نما» در فارسی نو امروز از دستوری‌شدگی فعل «گفتن»، پا به عرصه وجود گذاشته‌است. داده‌های دوره‌های میانه، نو متقدم و نو امروز نشان می‌دهد که این قید گواه‌نما از کوتاه‌شدگی نخستین صورت‌های گواه-نمای حاصل از فعل «گفتن» یعنی بند«تو گویی» و پس از آن، از قیود گواه‌نمای «گویی» و «گوئیا» حاصل آمده‌است. بنابراین اگرچه قیود گواه‌نمای حاصل از فعل «گفتن» در فارسی، هنوز به مرحله وندشدگی نرسیده‌اند، اما قطعاً دستوری‌شده و در این مسیر، از جمله به قید تحول یافته‌اند. بر این اساس، تصور عدم وجود واحدهای دستوری‌شده‌ی گواه‌نما در فارسی از بین می‌رود.

کلیدواژه‌ها