1
عضو هیئت علمی دانشگاه بین المللی علامه عسکری (ره)
2
دانشکده مهندسی عمران ، دانشگاه امیرکبیر، تهران
10.22084/rjhll.2026.32682.2435
چکیده
در گفتمان‌های معاصر جنگ، استعاره‌های جهنمی همچون آوار سوزان بر میدان نبرد فرو می‌ریزند و واقعیت را در قالب چشم‌اندازی از ویرانی بازمی‌سازند. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد پیکره‌محور چارتریس بلک و چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی به بررسی استعاره‌های جهنمی در گفتمان سیاسی جنگ میان ایران و ایالات متحده می‌پردازد. تمرکز اصلی بر سخنان دونالد ترامپ، و بیانیه‌های رسمی ایران است. استعاره‌های مربوط به آتش، جهنم و نابودی یک شبکه معنایی مشترک را شکل می‌دهند که در آن جنگ نه به‌عنوان یک رخداد نظامی، بلکه به‌عنوان یک وضعیت آخرالزمانی و اخلاقی بازنمایی می‌شود. سه استعاره کلیدی شناسایی شد: گشودن دروازه‌های جهنم، جهنم چیست؟ و اسلحه دودزا. این استعاره‌ها نقش مهمی در تهدیدسازی، مشروعیت‌بخشی به خشونت، قطبی‌سازی اخلاقی و تولید اثر حقیقت ایفا می‌کنند. در منازعه ایران و آمریکا، هر دو طرف از این استعاره‌ها برای بازنمایی یکدیگر به‌عنوان نیروی اهریمنی استفاده کرده‌اند که به هم‌تولیدی خصومت دامن زده است.
