قدرت اقناعی زبان در شکلدهی به نظمهای سیاسی نقشی بنیادین دارد. کتیبهٔ بیستون، بهعنوان یکی از برجستهترین اسناد گفتمان سیاسی، نمونهای نخستین از بهکارگیری زبان برای مشروعیتبخشی به قدرت بهشمار میرود. با وجود دگرگونی عمیق دینی و فرهنگی ناشی از ظهور اسلام، این پژوهش با تحلیل زمانی متون اجتماعی، به بررسی تداوم و تحول سازوکارهای ایدئولوژیک مشروعیت قدرت در ایران پیش و پس از اسلام میپردازد. منطق تقدیس قدرت و مشروعیتبخشی زبانمحور به اشکال متفاوت استمرار یافت. پیش از اسلام، اقتدار سیاسی در قالب مفاهیم اَشَه و فرّهٔ ایزدی توجیه میشد، در حالی که در دورهٔ اسلامی مفاهیمی چون عدالت و امامت نقش مشابهی در تولید مشروعیت ایفا کردند. زبان و نظامهای معنایی در هر دو دوره نهتنها ابزاری برای اقناع و بسیج اجتماعی، بلکه سازوکاری برای تنظیم روابط قدرت، انضباطبخشی به کنشگران اجتماعی و بازتولید نظام سیاسی بودهاند.
نجفی ضیا,مهدی و حسابی,عاطفه . (1405). تبارشناسی گفتمان سلطه در ایران: بازتولید ساختار قدرت و ایدئولوژی. (e6790). پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, (), e6790 doi: 10.22084/rjhll.2026.32712.2437
MLA
نجفی ضیا,مهدی , و حسابی,عاطفه . "تبارشناسی گفتمان سلطه در ایران: بازتولید ساختار قدرت و ایدئولوژی" .e6790 , پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, , , 1405, e6790. doi: 10.22084/rjhll.2026.32712.2437
HARVARD
نجفی ضیا مهدی, حسابی عاطفه. (1405). 'تبارشناسی گفتمان سلطه در ایران: بازتولید ساختار قدرت و ایدئولوژی', پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, (), e6790. doi: 10.22084/rjhll.2026.32712.2437
CHICAGO
مهدی نجفی ضیا و عاطفه حسابی, "تبارشناسی گفتمان سلطه در ایران: بازتولید ساختار قدرت و ایدئولوژی," پژوهش های زبان شناسی تطبیقی, (1405): e6790, doi: 10.22084/rjhll.2026.32712.2437
VANCOUVER
نجفی ضیا مهدی, حسابی عاطفه. تبارشناسی گفتمان سلطه در ایران: بازتولید ساختار قدرت و ایدئولوژی. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی. 1405;():e6790. doi: 10.22084/rjhll.2026.32712.2437