پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

ولریسم به‌مثابه یک ساخت گفتمانی: پیوند میان طنز، کنایه و ایدئولوژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
2 گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد همدان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، همدان ، ایران
10.22084/rjhll.2026.31462.2400
چکیده
ولریسم به‌عنوان ساخت زبانیِ چندبخشی—شامل نقل‌قول، شناسایی گوینده و پیامد—نقش مهمی در تولید معناهای کنایی، طنز تلخ و نقد اجتماعی ایفا می‌کند. این مقاله با رویکردی ترکیبی از دستور گفتمان‌محور و تحلیل گفتمانِ انتقادی، ساختار ماتریس ارزش – مشخصه -محور ولریسم را شرح داده و نمونه‌های فارسیِ کهن و معاصر را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد ولریسم نه‌تنها یک الگوی سبکی است بلکه ابزاری برای پیوند میان فرد، فرهنگ و ایدئولوژی است و ویژگی‌هایی چون لنگرگذاریِ ضمنی، چندصدایی و مذاکره‌پذیری مسئولیت در آن برجسته‌اند. علاوه بر این، بررسیِ بافت‌محور نشان می‌دهد ولریسم می‌تواند هم انتقاد ضمنی منتقل کند و هم فرصت برون‌سپاری مسئولیتِ گفتمانی را فراهم آورد. این ساخت در متون ادبی و گفتار روزمره، از طنزهای کوتاه محاوره‌ای تا کنایه‌های پیچیده داستانی، ظرفیت بازنمایی موقعیت‌های اجتماعی و ایدئولوژیک را دارد. پژوهش‌های رده شناختی آتی می‌تواند دامنه کاربرد و تأثیر تغییرات اجتماعی بر شکل‌گیریِ ولریسم را روشن‌تر سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 اردیبهشت 1405