پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

مشروعیت‌بخشی ایدئولوژی و قدرت در ترجمه‌های قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2 دانشگاه آزاد اسلامی - تهران مرکز
3 دانشگاه آزاد اسلامی ، همدان
10.22084/rjhll.2026.32125.2421
چکیده
این پژوهش به نحوه بازنمایی و بازتولید ایدئولوژی و مناسبات قدرت در ترجمه‌های قرآن کریم رابر پایه تحلیل انتقادی گفتمان شناختی می‌پردازد. مسئله اصلی آن است که ایدئولوژی چگونه به‌مثابه چارچوبی شناختی در فرایند ترجمه فعال می‌شود و از طریق انتخاب‌های زبانی، جهت‌گیری‌های تفسیری را در فرهنگ مقصد برجسته یا محدود می‌سازد. روش پژوهش کیفی–تحلیلی است و داده‌ها شامل نه نمونه قرآنی در بیست و سه ترجمه است که با تمرکز بر ویژگی‌های زبانی برجسته، به‌ویژه انتخاب ضمایر، ابهام‌های ارجاعی، جابه‌جایی عاملیت و بسط تفسیری تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که قدرت گفتمانی غالباً از طریق صورت‌بندی‌های شناختی ظریف عمل می‌کند؛ به‌گونه‌ای که برخی خوانش‌ها را طبیعی و بدیهی جلوه داده و در مقابل، خوانش‌های دیگر را کم‌رنگ یا حاشیه‌ای می‌سازد. مقاله نتیجه می‌گیرد که ترجمه قرآن صرفاً انتقال معنای زبانی نیست، بلکه کنشی گفتمانی است که در آن، معنا، مرجعیت و روابط قدرت در فرهنگ مقصد بازپیکربندی می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 دی 1404