پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

واگستریِ فعل در دامنه و همکرد: الگویی نقشی برای فعل‌های گسترده‌ی فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
رییس مرکز آموزش زبان فارسی عضو گروه زبان شناسی
10.22084/rjhll.2025.31184.2382
چکیده
گاه برای بیان فعل از مقوله‌های واژگانی اسم و صفت در ساخت‌هایی خاص برای بازنمایی فرایندها استفاده می‌شود، مانند ساختِ اسنادی و همراهی فعلِ ربطی با صفت. در برخی زبان‌ها مانند فارسی از گروهِ اسمی به همراه برخی فعل‌های مادی نیز برای بازنمایی فرایندها و ایفای نقش فعلی استفاده می‌شود. این کارکرد را در فارسی «فعل گسترده» می‌نامم. دو ساخت اسنادی و فعلِ گسترده نحوی‌اند و بسیار زایا. چون این فعل گسترده ساختی نحوی دارد، گروه اسمی درون آن می‌تواند با وابسته‌های گوناگون گسترش یابد، جابه‌جا شود و از فعل فاصله گیرد. بنابراین، قابلیت‌های معنایی بسیار بیش‌تری نسبت به فعلِ یک‌واژه‌ای دارد. گروه اسمیِ همراهِ فعلِ «همکردی» در فعل گسترده، که از نظر نحوی نقش متمم را ایفا می‌کند، از نظر معنایی نقش «دامنه»ی فرایندنما را بازی می‌کند نه متممِ «کنش‌پذیر».T , به همین دلیل، نشانگر معنای فعل , و گذرایی آن است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 آذر 1404