1
پژوهشگر پسادکتری زبانشناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران و مدرس مدعو دانشگاه بین المللی امام خمینی
2
دانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه شهید بهشتی
10.22084/rjhll.2025.31154.2381
چکیده
هدف این پژوهش بررسی کمیت و کیفیت زایایی هفت وند از وندهای مکانساز در زبان فارسی و مقایسۀ آنها با یکدیگر با رویکردی پیکرهبنیاد است. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤالها است: الف) سلسلهمراتب وندهای مکانساز موردبررسی در این پژوهش ازنظر کمیت زایایی چیست؟ ب) چه رابطهای بین میزان زایایی وندهای هدف و پیشبینیپذیری معنایی واژههای حاصل از آنها وجود دارد؟ دادههای پژوهش حاضر با استفاه از نرمافزار انت-کانک از نسخۀ دوم پیکرۀ همشهری استخراج شدهاند. نتایج نشان میدهد که پسوند «-دان» بیشترین میزان زایایی و وند «-لاخ» کمترین میزان زایایی را در پیکرۀ همشهری بهخود اختصاص دادهاند. البته تفاوت زایایی پسوندهای «-گاه» و «-سرا» بسیار کم است. همچنین، مشخص شد که ارتباطی بین میزان زایایی وندها و پیشبینیپذیری معنای واژههای حاوی این وندها، بهجز «-لاخ»، وجود ندارد؛ این موضوع بهدلیل چندمعنایی وندها، بهجز «-لاخ»، است.
