پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

پژوهش های زبان شناسی تطبیقی

انگیختگی فرادستوری در ساخت‌های اصطلاحی عامیانه شامل فعل «گفتن»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
10.22084/rjhll.2025.31347.2393
چکیده
برخی اصطلاحات عامیانه فارسی از ساختارهای متعارف نحوی فاصله گرفته‌اند و انگیختگی فرادستوری دارند. هدف از این پژوهش توصیفی-تحلیلی، بررسی شیوه‌های انگیختگی فرادستوری در اصطلاحات عامیانۀ فارسی است که با فعل «گفتن» شکل گرفته‌اند. داده‌های این پژوهش از فرهنگ فارسی عامیانه (1387) و فرهنگ بزرگ سخن (1382) استخراج و با در نظر گرفتن نظرات فیلمور و همکاران (1998) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که فرادستوری بودن اصطلاحات در بیشتر موارد با کاهش ظرفیت فعل «گفتن» انجام شده است. همچنین، شواهدی از ساخت‌های به‌ظاهر شرطی، کاربرد غیرمتعارف نشانۀ «را»، حضور غیرمتعارف نشانۀ «که» و تکرار فعل مشاهده شد. دربارۀ اصطلاحات فرادستوری می‌توان به این نتیجه کلی رسید که از دو جهت نحوی و معنایی پیچیدگی دارند. پیچیدگی نحوی آنها به‌واسطۀ انحراف از نحو متعارف است و پیچیدگی معنایی آن‌ها ناشی از این است که انگیختگی آن‌ها را نمی‌توان در چارچوب سازوکارهای شناختی استعاره، مَجاز و دانش متعارف تبیین کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 21 مهر 1404