رابطه الحاق-پیوند افعال متوالی تداومی زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبانشناسی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار زبانشناسی دانشگاه اصفهان

10.22084/rjhll.2025.29878.2341

چکیده

در زبان فارسی ترکیب فعل معین به همراه فعل اصلی رویداد واحدی را بیان می ­کند و ارتباط تنگاتنگی بین این افعال وجود دارد که از لحاظ ساختاری مشابه ساخت فعل متوالی نامتقارن رفتار می ­کند. ساخت فعل متوالی نمودی یکی از انواع ساخت فعل متوالی نامتقارن است که دارای نمود آغازی، تداومی و پایانی است. بررسی نمود تداومی ساخت فعل متوالی زبان فارسی و تعیین رابطه­ الحاق- پیوند این ساخت در چارچوب دستور نقش و ارجاع از اهداف پژوهش حاضر است. برای دستیابی به هدف پژوهش، محمول­ه ای پیچیده متشکل از فعل­ معین «داشتن» و فعل اصلی که بیانگر نمود تداومی هستند مبنای انتخاب داده ­ها قرار گرفتند. داده ­ها ابتدا براساس معیارهای سرنمونی افعال متوالی آیخنوالد مورد بررسی قرار گرفتند سپس در چارچوب دستور نقش و ارجاع توصیف و تبیین شدند. یافته ­ها نشان می ­دهد که ساخت متوالی نمود تداومی در زبان فارسی دارای دو نوع رابطه­ الحاق-پیوند هم ­وابستگی هسته ­ای و ناهمپایگی هسته ­ای است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ابوالحسنی چیمه، زهرا (1383). «افعال نمودی در زبان فارسی». مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی، ش186: 25-32
  • احمدی گیوی، حسن (1380). دستور تاریخی فعل. قطره، تهران،
  • امیری، محمدعارف، دبیرمقدم، محمد و همکاران (1400). «نمود در زبان فارسی از منظر دستور گفتمان نقش­گرا». زبان و زبان­شناسی، 17، 33: 195-240.
  • انوشه، مزدک (1397). «نمود دستوری در ساخت فعل­های پیاپی در زبان فارسی: رویکردی کمینه­گرا». نشریه پژوهش­های زبان­شناسی. 1،20: 73-91.
  • داوری، شادی و نغزگوی‌کهن، مهرداد (1396). افعال معین در زبان فارسی. نسخه الکترونیک. سایت طاقچه.
  • راسخ مهند، محمد (1393). «پیدایش افعال دوگانه در زبان فارسی». پژوهش­های زبان­شناسی تطبیقی، 4-7: 69-95
  • رضایی، والی (1391الف). «بررسی نحوی و معنایی فعل­های ایستا در زبان فارسی»، زبان­شناسی و گویش‌های خراسان، سال چهارم، شماره هفتم، 23-38.
  • رضایی، والی (1391ب). «نمود استمراری در فارسی معاصر»، فنون ادبی، سال چهارم، شماره1، پیاپی6: 79-92
  • رضایی، والی (1394). «فعل متوالی یا دوگانه»، سومین همایش ملی زبان­شناسی و آموزش زبان فارسی، مشهد.
  • صادقی، علی اشرف و ارژنگ، غلامرضا (1358). دستور سال چهارم دبیرستان رشته فرهنگ و ادب. آموزش و پرورشک نشر گیل.
  • فرشیدورد، خسرو (1391). دستور مختصر تاریخی زبان فارسی. تهران، زوّار
  • فرشیدورد، خسرو (1391). دستور مختصر زبان فارسی، تهران: زوّار.
  • گلفام، ارسلان (1386). اصول دستور زبان. تهران، سمت.
  • ماهوتیان، شهرزاد (1378)، دستور زبان فارسی از دیدگاه رده­شناختی، مهدی سمائی، تهران، انتشارات نشر مرکز.
  • موسوی، سیدحمزه (1389). ساخت فعل­های متوالی در زبان فارسی. پایان­نامه کارشناسی ارشد زبان­شناسی، دانشگاه اصفهان.
  • نجفی، ابوالحسن (1378). فرهنگ فارسی عامیانه. تهران، نیلوفر.
  • نغزگوی‌کهن، مهرداد (1389). «افعال نمود و نمایش نمود در زبان فارسی». ادب پژوهی، 14: 93-110
  • A.Y. (2018). Recognizing Serial Verb, Oxford, Oxford University.
  • Binnik, R. I. (2006). Aspect and Aspectuality. In B. Aarts and A. McMahon, (eds.), the Handbook of English Linguistics, Oxford, Blackwell.
  • Butt, Mariam (1995). The structure of Complex Predicates in Urdu. CSLI Publications, Stanford, California.
  • Christaller, R. (1875). A Grammar of the Asante and Fante Language Called Tshi, Basel, Republished (1964) by Gregg, Ridgewood.
  • Comrie, Bernard(1976). Aspect, Cambridge, Cambridge University Press.
  • Dik, S. (1997).The theory of Functional Grammar: Part1: The Structure of the Clause. Berlin/NewYork: Mounton de Gruyter.
  • Freed, Alice. F (1979). The semantics of English Aspectual complementation, Dordrecht, Hollan, D. Reidel Publishing Company
  • Kilian-Hatz, Christa (2006). Serial verb constructions in Khwe (Centeral-Khoisan), In A.Y. Aikhenvald and R.M.W. Dixon, Serial Verb Constructions: A Cross-linguistic Typology (108-123), Oxford: NewYork.
  • Nolan,B. (2017). The syntactic realization of complex events and complex predicates in situations of Irish Argument Realisation, In Brian Nolan & Elke Diedrichsen [eds], Complex Predicates and Complex Events: Verb-verb constructions at the syntax-semantic interface (13-43), John Benjamins Publishing Company: Amsterdam.
  • Pavey, Emma. L. (2010). The structure of language an Introduction to Grammatical Analysis, Cambridge University Press.
  • Saeed, John, I. (2003). Semantics. Malden. MA: Blackwell Publishers
  • Smith, C. S. (1997). The parametr of aspect. (Second Edition) London: Kluwer Academic Press.
  • Taleghani, Azita. H (2006). The interaction of modality, aspect and negation in Persian. Doctoral dissertation, university of Arizona.
  • Tragel, Ilona. (2017). Serial verb constructions in Estonian. In Brian Nolan &ElkeDiedrichsen [eds], Complex Predicates and Complex Events: Verb-verb constructions at the syntax-semantic interface, (169-190), John Benjamins Publishing Company: Amsterdam.
  • Van Hout, A. (2016). Lexical and Grammatical Aspect. In j. Lidz, W. Synder, & J. Pater (Eds.), the Oxford Handbook of Developmental Linguistics, (587-610), Oxford University Press.
  • Van Valin, R. (2005). Exploring the syntax-semantics interface, Cambridge, Cambridge University Press.
  • Van Valin.R.D. and Randy Lapolla. J. (1997). Syntax: structure, meaning and function, Cambridge, Cambridge University Press.