نشانگرهای معرفه‌ساز در سیستانی: وند یا واژه‌بست؟

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه الزهرا (س)

10.22084/rjhll.2021.24698.2165

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی واحد واژگانی دو نشانگر معرفه‌ساز در سیستانی ( /-æ / و /-æk/) می‌پردازد. بدین‌منظور متنی به فارسی معیار حاوی صورت‌های مختلف ساخت معرفه در اختیار 15 گویش‌ور سیستانی قرار گرفت تا برگردان آن به سیستانی را برای محققین ارسال کنند. بررسی داده‌ها در چهارچوب معیارهای تشخیص واژه‌بست زوییکی و پولوم (1983) نشان‌داد که هر دو نشانگر در انتخاب میزبان گزینشی عمل‌می‌کنند. هیچ محدودیت آوایی، معنایی یا نحوی برای اتصال نشانگرها به میزبان وجود ندارد. اتصال هر دو عنصر به میزبان قاعده‌مند است. حرکت هر دو نشانگر از جایگاه خود در گروه اسمی و حذف به قرینه /-æk/ جلمه را نادستوری کرده و حذف به قرینه /-æ/ موجب بدساختی جمله می‌شود. همچنین هر دو نشانگر در حاشیه‌ای‌ترین جایگاه نسبت به میزبان قرار می‌گیرند. به‌علاوه، هیچ‌کدام تکیۀ مستقلی نداشته و جایگاه تکیه در کلمه را تغییر نمی‌دهند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که هر دو شبیه واژه‌بست عمل‌می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات