مفهوم‌سازی «فضا» در زبان فارسی در چهارچوب نظریۀ فرازبان معنایی طبیعی (با تمرکز بر نخستی معنایی «نزدیک»)

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی

10.22084/rjhll.2019.17828.1883

چکیده

پژوهش پیش ‌رو پژوهشی پیکره‌بنیاد است که می‌کوشد با رویکرد فرازبان معنایی طبیعی به بررسی چگونگی مفهوم‌سازی فضا در زبان فارسی بپردازد. در رویکرد فرازبان معنایی طبیعی، هشت نخستی معنایی برای مفهوم فضا شناسایی و معرفی شده است (شامل WHERE~PLACE, HERE, ABOVE, BELOW, FAR, NEAR, SIDE, INSIDE) و باور بر این است که این نخستی‌ها در همۀ زبان‌ها واژگانی شده‌‌اند. این پژوهش محدود به بررسی نخستی NEAR است و بازنمایی مفهوم «فضا» را بر اساس این نخستی، با استفاده از نمونه‌های واقعی و پیکره‌ای مورد تحلیل قرار می‌دهد. داده‌های پژوهش برگرفته از پیکرۀ زبانی همشهری است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نخستی معنایی NEAR در زبان فارسی دارای سیزده نماگر متفاوت شامل «نزدیک، کنار، پیش، نزد، جنب، بغل، پهلو، دم، لب، حوالی، جوار، مجاور، در مجاورتِ» بوده که هریک به لحاظ گسترۀ مفهومی و دامنۀ کاربردی ویژگی‌های خاصی را دارا بوده و از این لحاظ تفاوت‌هایی با هم دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات